Húrmetli xanımlar hám mırzalar! Qádirli miymanlar!
Bárinen burın, Sırt el investorları keńesiniń birinshi jalpı májilisiniń barlıq qatnasıwshıların qızǵın qutlıqlayman.
Búgingi ánjumanımızda dúnyanıń jetekshi kompaniyaları hám finans institutlarınıń basshıları bolǵan siz, qádirli doslarımız hám birge islesiwshilerimizdi kórip turǵanımnan oǵada quwanıshlıman.
Úlken sociallıq-ekonomikalıq áhmiyetke iye bolǵan bul májilisti shólkemlestiriwde kórsetken járdemi ushın Evropa tikleniw hám rawajlanıw bankiniń prezidenti Odil Reno-Basso xanımǵa óz minnetdarshılıǵımdı bildiremen.
Áziz doslar!
Házirgi kúnde jáhánde awır globallıq ózgerisler júz bermekte. Dúnya jámiyetshiligi pandemiyadan qutılıwǵa úlgermey, jańadan qıyınshılıq hám sınaqlarǵa dus kelmekte. Hár qıylı tartıs hám qarama-qarsılıqlar kún sayın kúsheyip barmaqta. Shınında da, bunday awır hám qıyın sharayatta óz-ara isenim hám húrmetke tiykarlanǵan tıǵız birge islesiwdiń áhmiyeti hár tárepleme artıp barmaqta.
Áne, sol sebepli Sırt el investorları keńesiniń búgingi májilisi ayrıqsha zárúr áhmiyetke iye, desek, durıs boladı dep oylayman.
Húrmetli ilaj qatnasıwshıları!
Sizlerge jaqsı belgili, biz keyingi jılları Ózbekstanda keń kólemli reformalardı ámelge asırıp kelmektemiz. Milliy ekonomikanıń ashıqlıǵın támiyinlew hám onıń jáhán ekonomikasına integraciyası ushın barlıq zárúr sharayatlardı jaratıwdı reformalardıń tiykarǵı baǵdarı etip belgiledik. Usı maqsette valyuta bazarın erkinlestirdik, jeke menshik investorlarǵa energetika, geologiyalıq-izlew, ximiya hám neft ximiyası, medicina hám bilimlendiriw sıyaqlı tarawlarda jumıs islew imkaniyatların keńeyttik.
Mámleketimizde korrupciyaǵa qarsı gúres mámleketlik siyasattıń tiykarǵı wazıypasına aylandı. Bul baǵdardaǵı jumıslardı sistemalı muwapıqlastırıp barıw ushın óz aldına agentlik shólkemlestirildi.
Zamanagóy ekonomika drayveri bolǵan jeke menshik biznesti qollap-quwatlaw boyınsha revolyuciyalıq qararlar qabıl ettik. Bul tarawda eki júzden artıq licenziya hám ruqsatnamalardı biykarladıq. Salıqlardıń ulıwma sanı 13 ten 9 ǵa qısqardı, ayırım salıq stavkaları 2 esege túsirildi. Kelesi jıldan baslap qosımsha qun salıǵınıń stavkası 15 procentten 12 procentke azaytıladı.
Bul milliy ekonomikamızdıń rawajlanıwı ushın sırt el investiciyalarınıń qanshelli zárúr ekenin júdá jaqsı túsinemiz. Sonıń ushın investorlardıń huqıqıy statusın anıq belgilew hám olardıń máplerin qorǵaw ushın investiciyalar haqqında óz aldına nızam qabıl ettik. Ózbekstan Respublikası Prezidenti janında biznes-ombudsman institutı engizildi.
Mine, usınday ilajlar globallıq kólemde turaqsızlıq hám krizisler sharayatında da milliy ekonomikamızdıń ósiwin támiyinlewge járdem berdi. Atap aytqanda, pandemiya háwij alǵan dáwirde, sırtqı bazarlardaǵı awır jaǵdayǵa qaramastan, ekonomikalıq ósiwdiń unamlı dinamikasın saqlap qaldıq. Ótken jılı bul kórsetkish 7 procentten astı. Usı jılı da ekonomikamız ósiwde dawam etpekte.
Pursattan paydalanıp, reformalarımızdı qollap-quwatlap, biz benen birge islesip kiyatırǵan barlıq biznes wákillerine tereń minnetdarshılıq bildiremen.
Húrmetli investorlar!
Qolaylı investiciyalıq ortalıqtı jaratıw boyınsha ámelge asırǵan reformalarımız nátiyjesinde keyingi 5 jılda ekonomikamızǵa kirip kelgen sırt el investiciyalarınıń kólemi 10 esege artıp, derlik 40 milliard dollardı quradı.
Biz 10 jıl ishinde jalpı ishki ónimniń kólemin házirgiden eki esege arttırıwdı maqset etkenbiz. Oǵan erisiw ushın bizde erk-ıqrarda, imkaniyat ta jeterli. Óz aldımızǵa qoyǵan bunday joqarı shekler ushın investiciyalar kólemin kelesi 5 jılda 120 milliard dollarǵa jetkeriw, sonıń ishinde, keminde 70 milliard dollar sırt el investiciyaların tartıwdı esap-sanaq etkenbiz. Bul investiciyalardı, bárinen burın, sanaat tarawların modernizaciyalaw hám transformaciyalaw, óndiris, kommunallıq hám transport infrastrukturasın jedel rawajlandırıwǵa baǵdarlaw ushın anıq joybarlar hám baǵdarlamalarımız bar. Sonday-aq, bilimlendiriw hám densawlıqtı saqlaw sıyaqlı mámleket qaramaǵındaǵı dástúriy tarawlarǵa da jeke menshik investiciyalar tartıw kún tártibimizde turadı.
Biz sırt el investorların óz-ara paydalı jańa joybarlardı islep shıǵıw hám birgelikte ámelge asırıwǵa shaqıramız.
Sizlerdi isendirip aytpqshıman, Jańa Ózbekstanda investorlar ózin erkin seziwi, erteńgi kúnge úlken isenim menen qarap, turaqlı islewi ushın barlıq imkaniyatlardı jaratıp beremiz. Áne, sonıń ushın bizge jaqın dos, tilekles bolǵan eń isenimli investorlardıń qatnasıwında jańa Keńesti shólkemlestirmektemiz. Sizler menen uzaq múddetli, óz-ara paydalı investiciyalıq birge islesiwdi jańa basqıshqa alıp shıǵatuǵınımızǵa isenemen.
Qádirli doslar!
Sizlerdi isendirip aytpaqshıman, biz elimizde ashıq, jedel rawajlanıp atırǵan zamanagóy mámleket qurıw maqsetinde baslanǵan reformalar jolınan artqa qaytpaymız. Sizlerdiń hár birińizde anıq hám konstruktivlik usınıslar bar ekenine isenemen. Sizlerdiń járdemińiz benen biz Keńes sheńberinde rawajlandırmaqshı bolǵan bir qatar tarawlarǵa qısqasha toqtap ótpekshimen.
Birinshiden, biz nızam ústinligin Jańa Ózbekstandı rawajlandırıwdıń bas principlerinen biri etip belgiledik. Keyingi jılları elimizde jeke menshik múlkke qol qatılmaslıǵın támiyinlew hám múlk iyeleriniń huqıqların qorǵaw boyınsha misli kórilmegen ilajlar turmısqa engizildi.
Bunnan bılay puqara hám isbilermenlerge múlk huqıqın sózsiz támiyinlew hám qorǵaw ashıq-aydın hám ádil sud-huqıy sisteması tárepinen kepillenedi.
Biz kúni keshe sud tarawına baǵıshlanǵan májiliste bul baǵdarda reformalardıń gezektegi basqıshındaǵı tiykarǵı baǵdarlardı belgilep aldıq.
Ózbekstanda aldıńǵı sırt el ámeliyatı hám tájiriybesin engiziw maqsetinde Sırt el investorları keńesi janında turaqlı jumıs alıp baratuǵın Inestorlardıń huqıqın qorǵaw komitetin shólkemlestiriwdi usınıs etemen.
Ekinshiden, biz bank-qarjı tarawında reformalardı jáne de tereńlestiriw niyetindemiz.
Gáp usı tarawda salamat báseki ortalıǵın jaratıw, sırt el banklerin Ózbekstanǵa jedel tartıw, nátiyjeli fond bazarın qáliplestiriw haqqında barmaqta.
Bul zalda bank tarawınla investiciya kirgizgen sırt el sheriklerimizdi kóriw bizge úlken quwanısh baǵıshlaydı.
Biz sırt el investorlarınıń bank-finans tarawın jáne de jetilistiriwge qaratılǵan usınıs hám baslamaları ushın ashıqpız.
Úshinshiden, ekonomikada mámlekettiń úlesin azaytıw hám menshiklestiriwdi jáne de tereńlestiriw tiykarǵı maqsetlerimizden biri bolıp qaladı.
Keyingi jılları Ózbekstanda 1 mıń 200 mámleketlik kárxanalar menshiklestirildi. Kelesi jıldıń ózinde jáne mıńǵa shamalas kárxana hám kóshpes múlk obektlerin menshiklestiriwdi rejelestirgenbiz.
Sonıń menen birge, mámleketlik-jeke menshik sheriklik mexanizmin ekonomikanıń barlıq tarmaqlarına jedel qollanbaqtamız.
Qısqa múddette bul baǵdarda sezilerli nátiyjelerge eristik. Tek ǵana energetika tarawında Ózbekstan bul mexanizmlerden paydalanǵan halda 8 milliard dollardan artıq qarjını tarttı. Bul joybarlarǵa investiciya tigip atırǵan birge islesiwshilerimizdi de búgin ilajda kórip turǵanımnan quwanıshlıman.
Keńes aǵzaların menshiklestiriw hám mámleketlik-jeke-menshik sheriklik baǵdarlamalarında belsene qatnasıwǵa mirát etemiz.
Tórtinshiden, Ózbekstannıń bay tábiyǵıy resursların ózlestiriwde úlken imkaniyatlar bar.
Xabarıńız bar, mámleketimiz altın rezervleri boyınsha dúnyada 2-orın, mıs boyınsha 7-orın, volfram boyınsha 8-orın, gúmis boyınsha 9-orın, uran boyınsha 12-orındı iyeleydi.
Paydalı qazılma kánlerin ózlestiriw tarawına iri investiciyalardı tartıw maqsetinde geologiyalıq maǵlıwmatlardı ashıq járiyaladıq. Onnan artıq túrdegi strategiyalıq paydalı qazılmalardı ózlestiriw ushın salıq stavkaların tómenlettik, jer salıǵın biykarladıq, arnawlı texnikalardı bajıxana tólemlerinen azat ettik.
Biz shiyki zattı tereń qayta islew boyınsha anıq joybarlardı tayarladıq. Bir mısal, Ózbekstanda jılına 150 mıń tonna mıs qazıp alınadı hám onıń tek ǵana 70 tonnası qayta islenedi. Jaqın jıllarda mıs islep shıǵarıw kólemin 500 mıń tonnaǵa jetkeremiz.
Usı múnásibet penen mıs klasterin qurıwǵa kiristik. Onıń aymaǵında mıs folgası, elektrodvigateller, quyash panelleri, kabel-ótkizgish ónimleri hám basqa da joqarı qosımsha qunlı tovarlardı islep shıǵarıw boyınsha joybarlardı ámelge asıra basladıq.
Bunnan tısqarı, elektromobillerdi islep shıǵarıw tarmaǵına tiykar salıw niyetindemiz.
Siz, húrmetli investorlardı bul baǵdarlarda ámeliy birge islesiwge shaqıramız.
Besinshiden, Ózbekstanda sanlastırıw tarawına investiciyalardı tartıwǵa da ayrıqsha itibar qaratılmaqta.
Biz «Sanlı Ózbekstan-2030» strategiyasın qabıl ettik. Bul hújjette barlıq áhmiyetli tarawlardı sanlastırıw názerde tutılǵan.
Biz mámleketimiz aymaqlarında IT-parklerdi shólkemlestirmektemiz. Bunday parkler rezidentleri barlıq salıqlardan hám jıyımlardan azat etilgen. Sırt el investorları hám texnologiyalarınıń belsene qatnasıwısız bul tarawdı rawajlandırıw múmkin emesligin jaqsı túsinemiz. Sol sebepli Keńes aǵzaları menen usı baǵdarda birgeliktegi joybarlardı ámelge asırıwda nátiyjeli birge islesiwge úmit etemiz.
Altınshıdan, Ózbekstan «jasıl ekonomika»nı rawajlandırıw procesinde belsene qatnaspaqta.
Qabıl etilgen Strategiyamızǵa muwapıq, 2026-jılǵa barıp alternativ dáreklerden alınatuǵın energiyanıń ulıwma generaciyadaǵı úlesin 25 procentke jetkeremiz. Sonıń menen birge, ilimiy-texnikalıq potencialdı rawajlandırıw hám qayta tiklenetuǵın energiya dárekleri tarawında qánigeler tayarlaw ushın zárúr sharayatlar jaratıwdı mólsherlemektemiz.
Evropa tikleniw hám rawajlanıw banki hám Jáhán banki menen birge 2050-jılǵa shekem milliy ekonomikanı dekarbonizaciyalaw strategiyasın islep shıǵıwǵa kiristik.
«Jasıl» joybarlarǵa sırt el investiciyaların tartıwdı dawam ettiriwden mápdarmız hám olarda Keńes aǵzalarınıń qatnasın qollap-quwatlawǵa tayarmız.
Húrmetli ánjuman qatnasıwshıları!
Tilekke qarsı, ajıratılǵan waqıt birge islesiwdiń barlıq perspektivalı baǵdarların tolıq dodalaw imkaniyatın bermeydi. Sonıń ushın sırt el investorları menen islesiwdi tómendegi tártipte shólkemlestiriw zárúr, dep esaplayman.
Atap ótilgen hár bir tiykarǵı baǵdardı ámelge asırıw ushın Investiciyalar hám sırtqı sawda ministrligi janında Investiciyalardı qollap-quwatlaw jumısshı toparı shólkemlestiriledi. Bul jumısshı topar Sırt el investorları keńesi janında jumıs alıp baradı jáne sırt el investorların kompleksli hám sistemalı túrde qollap-quwatlaw menen shuǵıllanadı. Atap aytqanda, investordı aeroportta kútip alıwdan baslap, biznes ushın zárúr ruqsatnama hám licenziyalar beriwge shekemgi barlıq xızmetlerdi «bir ayna» principi tiykarında kórsetedi.
Jańa jumısshı topardıń jumısın investiciyalar hám sırtqı sawda ministriniń birinshi orınbasarı Laziz Qudratov muwapıqlastırıp baradı.
Bas ministrdiń orınbasarları J.Xodjaev, J.Qwchqorov, J.Mirzamaxmudov óziniń baǵdarları boyınsha kelip túsetuǵın múrájatlardı unamlı sheshiwdi támiyinleydi.
Jumısshı topar Keńes sekretariatı menen, sırt el investorlarınıń usınısları tiykarında, anıq joybarlar, olardı ámelge asırıw ushın nızamshılıqtı jetilistiriw, múddetler hám juwapker orınlawshılar belgilengen «jol kartası»n islep shıǵıwı kerek.
Húrmetli ilaj qatnasıwshıları!
Birinshi gezekte, bildirgen bahalı ideya hám usınıslarıńız ushın hámmeńizge ózimniń tereń minnetdarshılıǵımdı bildirmekshimen.
Ózbekstan menen konstruktivlik hám uzaq múddetli birge islesiwdi rawajlandırıw baǵdarındaǵı itibarıńız hám isenimli niyetlerińizdi joqarı qádirleymen.
Tákirarlap aytaman: Ózbekstanda biznesińiz tabıslı bolıwı, mámleketimizde ózińizdi isenimli, erkin hám qolaylı seziniwińiz ushın barlıq ilajlardı kóremiz.
Sizler bergen usınıslar óz aldına «jol kartlaları»na kirgiziledi.
Odil Reno-Basso xanımǵa Evropa tikleniw hám rawajlanıw banki Ózbekstandaǵı barlıq reformalar menen ózgerislerdi turaqlı qollap-quwatlap kiyatırǵanı, sonday-aq, baǵdarlama hám baslamalardı nátiyjeli ámelge asırıp atırǵanı ushın Odil Reno-Basso xanımǵa jáne bir márte minnetdarshılıq bildiremen.
Hámmeńizge saw-salamatlıq, iygilikli jumısıńızǵa úlken jetiskenlikler tileymen.
Itibarıńız ushın raxmet.